Bits of Freedom Nieuwsbrief - 15 augustus 2010

1. Bits of Freedom 1 jaar heropgericht!

Precies één jaar geleden, op 14 augustus 2009, is Bits of Freedom heropgericht. Waarom? Omdat digitale technologie ongekende vrijheid geeft, maar ongebreidelde controle ook veel makkelijker maakt. Bits of Freedom beschermt die vrijheid, en stopt die controle.

Op is vandaag een interview gepubliceerd, waarin we terugkijken en vooruitblikken. Hieronder de openingsspeech van één jaar geleden. We willen iedereen bedanken die het afgelopen jaar zich heeft ingespannen om Bits of Freedom een succes te maken.

Vind je het belangrijk dat Bits of Freedom zich hard blijft maken voor jouw digitale vrijheid? Kijk hier hoe je kan meedoen met Bits of Freedom.

Speech for the relaunch of Bits of Freedom - 14 August 2009 - The promise of freedom of digital technologies

Digital technologies developed in the past decades carry within them a great promise. Let me tell you about my first encounter with that promise. I remember fondly the day I installed our first modem in my computer. It was a 14k4 modem, if I remember correctly; it was 1994 or 1995. My family and I were no early adopters, but for most people, those were the first days of the internet. Those were the days that online coffee machines made headlines. Those were the days when playing chess over the internet with some guy from Japan was worth mentioning to my friends in high-school. Those were the days that a single line of ASCII text or a floppy disk could mean the world to you. Those days are long gone, but the promise of digital technologies made a lasting impression on me. Everyone could start its own website and publish it to the world. You were no longer dependent on the goodwill of corporations to create new software, or to connect with your friends. Digital technology gave each individual powerful tools to participate in a global community. Meanwhile, security experts, aware of the privacy-risks associated with these technologies, developed methods to ensure that each of us could enjoy the privacy he or she also enjoyed in the analog days. It was a revolution. And as is common with revolutions, governments and corporations were struggling to keep up. Studies were commissioned to understand the nature of digital technologies and the internet. New laws were created, and old laws were extended. New corporations turned the internet to their advantage. Old corporations couldn't adapt and struggled to survive. The Dutch government at that time also tried to determine its position. After careful deliberation, it formulated in 1998 a central principle for deciding how laws should relate to these new, digital phenomena. The principle read: “That which applies off-line, should also apply on-line. (“wat off -line geldt, moet ook on-line gelden”). The law, according to the Dutch government, should make no distinction between bricks and bits; no distinction between the analog and the digital; and no distinction between the physical and the virtual. This principle led to much resistance. It was feared that it would be used to impose off-line restrictions on the on-line world. It was feared that the promise of freedom would be clipped at the wings. This was the time that Bits of Freedom started its activities. Under the lead of Maurice Wessling, and later also Sjoera Nas, Bits of Freedom fought hard to ensure that this promise of freedom did not turn into a threat of control. Unfortunately, as Karin told you, it had to end its activities in 2006. Since then, however, it appears that this already questionable principle is being substituted for a new one, which is even worse: “That which we wouldn't apply off-line, we will apply on-line.” Let me take you through a selection of examples we encountered in The Netherlands since Bits of Freedom closed its doors.

Sensitive databases are being built and used to the fullest extent

Let me start with databases. The Dutch government is building databases. Enormous databases containing highly sensitive and private information about individuals. These are being built at a breakneck speed, while the need therefore, the security thereof and the legitimacy thereof is questionable. First example: telecommunications data. Dutch internet providers are obliged to collect traffic data and location data of all subscribers. They will have to do so for a period of 6 months for internet traffic, and for a period of 12 months for other types of traffic. Mind you, the Dutch government in its first legislative proposal concluded that all data should be retained for a period of 18 months. Only after resistance in both parliaments did the Minister cave in. Now let's reverse the logic for once and apply this “on-line legislation” to the “off-line world”. Wouldn't it be simply unthinkable that the postal office would be obliged by the government to keep a record of all senders and recipients of snail-mail, and do so for a period of 18 months? Second example: transport data. This year, we saw the introduction of the digital public transport card (the OV-chipkaart). This allows public transport companies to register all movements of Dutch citizens via public transport. These are then stored in a digital database. Meanwhile, it is known for one year already that the security of the card - on which the whole system is based - is broken, and cannot be fixed. Now, would it be acceptable if someone were to constantly sit next to you while you were taking a train or a bus, registering all your movements in a small notebook, and then storing these notebooks in a safe which is accessible by persons pretending to be you? Last example: fingerprint data. The Dutch government recently not only introduced the obligation to include fingerprints in passports, as was required by European legislation, but in this process also introduced a database containing all those fingerprints. This central database will be made accessible not only for purposes of checking the authenticity of these passport, but also for the prevention and investigation of crimes and terrorism. Now what would happen if all Dutch citizens were obliged to report at the police office, queue patiently and leave their thumb in blue ink in a file for later use against them? It is not surprising that various privacy experts, including the Dutch Data Protection Authority, concluded that a central fingerprint database in general and this multi-purpose database in particular seriously infringed the right to privacy. Now, of course it would be waste of tax money if all the data being collected was not put to good use. But you can rest assured. Let me give you one recent example. The CIOT, or Central Information Point for Telecommunications Investigations (the Centraal Informatiepunt Onderzoek Telecommunicatie) is the investigative clearing house for telecommunication subscriber data in The Netherlands. If the police for example has come across an email-address of a suspected criminal and wants to know the name of the subscriber which owns that address, it can request the CIOT to provide this. Now, most of the Dutch in this room will already know, but for the non-Dutch: how many times per month does the CIOT receive such a request? (There are approximately 16.5 million citizens in The Netherlands.) It turns out that CIOT receives over 250.000 of such requests per month. Now, again, let's apply this example off-line: would it be acceptable if 250.000 Dutch citizens per month received a request from the police to identify themselves in their home? All in all, I am really concerned about the digital collection fever of the Dutch government. I am surprised how little the right to privacy is respected in the process of creating all these databases. Now don't get me wrong: I'm all for using digital technology to improve our lives. But only if the collection of private data is kept to the barest minimum, privacy is ensured to the fullest extent and the security of the systems used is excellent.

While digital openness and freedom remains under siege

But it is not only databases that I am concerned about. Simultaneously, the openness and freedom of digital technology - and the internet in particular - is still under siege. In The Netherlands, more than 85% of all households have internet access and digital technologies are becoming more pervasive and more important:

  • Creative possibilities have grown exponentially. Blogs, mash-ups and wiki's: the creative content available on the web is simply amazing.
  • Innovation shows no signs of abating. The costs of using digital technology is dropping, increasing the amount of computing power at the hands of each individual. The free software movement produces software which is superior to proprietary software and gives users much more freedom.
  • Information available online has exploded. Blogs, books, music and academic knowledge are all available at the fingertips of each individual connected to the internet.

It is not surprising then, that the French constitutional court recently in the HADOPI-case explicitly confirmed that access to internet forms part of the fundamental right to freedom of communication. Nevertheless, powerful lobbies still attempt to gain control over one of the most efficient and open distribution channels we know. Rights holders are promoting the idea of disconnecting users from the internet if they allegedly infringe copyright, as we have recently seen in France. Filtering and zoning technologies are becoming more pervasive: in The Netherlands for example, BREIN, the enforcement department of Dutch collection societies, has publicly indicated that it is considering requesting internet providers to filter torrent-sites. And the principle that internet providers should not discriminate between different types of content is the subject of a heated debate. These are also troubling developments. Disconnection, filtering and content discrimination all stand in the way of an open and free internet which is accessible to all. The fundamental right of freedom of communication is also in need of defense.

Bits of Freedom will defend your digital freedoms

So let's take stock. What has come of this questionable principle “that which applies offline, should also apply online”? As it turns out, it resulted in the worst of both worlds: far-reaching restrictions from the off-line world are imposed on the on-line world, while the civil liberties that are applicable to all spheres of human activity are being ignored in the digital realm. That is why Bits of Freedom is back online: to try to ensure that the fundamental rights each Dutch citizen enjoys, will be respected in the digital age. Now what will we do? The two themes I set out before will be central to our first campaigns: we will fight against privacy-infringing databases, and we will fight for an open and free internet. We have organized two small workshops tomorrow at 14.00 hrs and 15.00 hrs, during which you can share your thoughts on these issues. And second, how will we do that? - We will primarily work on influencing government policy and self-regulation. To this end, we will try to introduce specific legislative proposals aimed at safeguarding these fundamental rights. We will also develop websites which should become a focal point for the campaigns mentioned before. And we will of course continue organizing the Big Brother Awards.

  • We will do our work in The Netherlands, but we will also make our voice heard at a European level. Where possible, we will work together with other digital rights organizations and through the European Digital Rights Initiative (EDRI).
  • We will again start sending our bi-weekly newsletter on 28 August. If you haven't subscribed to the mailing list, you can do so on Our Twitter account is bitsoffreedom.
  • We will have a full-time staff: check our newsletter for vacancies in the coming months. But we will also need your help: all your contributions, and I consider contributions in-kind to be just as important as financial contributions, are appreciated.

Conclusion: the promise of freedom

Before I conclude, let me say some words of thanks:

  • I firstly would like to thank Sjoera Nas and Maurice Wessling and the former board of directors of Bits of Freedom for their work in the past years.
  • I would also like to thank the Foundation Internet4All, whose significant financial grant puts Bits of Freedom in an ideal starting position for building a professional organization.
  • Lastly, I would like to thank the current board of directors for preparing Bits of Freedom for the relaunch. My special thanks go to Joris van Hoboken, who looked after Bits of Freedom after the suspension of its activities in 2006 and played a pivotal role in setting up the new organization.

So digital technologies still carry within them a great promise. It is a promise of individual freedom and emancipation. It is a promise of creativity and imagination. It is a promise that each of us can live up to its full potential, without undue restriction or interference by government or corporations. Let us make sure that every individual can enjoy that freedom. Let's turn bits of freedom into megabytes of freedom.

2. Nederlandse organisaties ernstig bezorgd over anti-namaakverdrag ACTA

Een brede groep Nederlandse organisaties heeft ernstige zorgen over de totstandkoming en de inhoud van het anti-namaakverdrag ACTA. De onderhandelingen over dit verdrag vinden nu grotendeels in het geheim plaats. De organisaties roepen de Nederlandse regering in een open brief op om de transparantie rond ACTA te vergroten en de reikwijdte van het verdrag te beperken.

De onderhandelingen over ACTA raken veel Nederlanders, maar zij krijgen door het gebrek aan transparantie vrijwel geen inspraak. Volgens de ondertekenaars vergroot dat de weerstand tegen aan ACTA gerelateerde nationale wetgeving, zeker nu andere verdragen in veel meer openheid zijn onderhandeld.

Bovendien is in ACTA een uitgebreid hoofdstuk over de handhaving van intellectuele eigendomsrechten in de digitale omgeving opgenomen. ACTA heeft daarmee mogelijk onwenselijke gevolgen voor het grondrecht op communicatievrijheid, onze kenniseconomie en de persoonlijke vrijheid van internetgebruikers.

De organisaties roepen de Nederlandse regering op alles in het werk te stellen om de transparantie over dit verdrag te verbeteren. Daarnaast roepen zij de regering op om ACTA te beperken tot namaakgoederen en dit niet uit te breiden tot de handhaving van intellectuele eigendomsrechten in de digitale omgeving. De brief is geschreven door een brede coalitie van belanghebbenden in de informatiemaatschappij. De ondertekenaars zijn:

  1. Bits of Freedom
  2. Consumentenbond
  3. FOBID
  4. Free Knowledge Institute
  5. HCC
  6. Health Action International Europa
  7. Internet Society Nederland
  8. Kennisland
  9. Nederlands Juristen Comité voor de Mensenrechten
  10. Open Domein
  11. Platform Burgerrechten
  12. Privacy First
  13. VrijBit
  14. VrijSchrift

3. Vervolging om nieuwsbericht illustreert probleem censuurknop

Journalist Bert Brussen heeft van het Openbaar Ministerie het verzoek gekregen een nieuwsbericht van zijn blog te verwijderen. Maar kan Bert Brussen zich niet beroepen op de persvrijheid? De affaire illustreert duidelijk het probleem van de censuurknop die Hirsch Ballin laatst lanceerde.

Bert Brussen publiceerde op zijn blog een nieuwsbericht. In dat nieuwsbericht nam hij een tweet op, waarin iemand Wilders met de dood bedreigde. De titel van zijn bericht luidde: “Wilders met de dood bedreigen doe je zo”.

Het Openbaar Ministerie vervolgt nu niet alleen degene die de tweet plaatste, maar wil ook Bert Brussen vervolgen wegens bedreiging. Hij voldoet namelijk niet aan het verzoek van het OM om de tweet van zijn blog te verwijderen.

Het OM snapt blijkbaar niet dat Bert Brussen de tweet in een andere context plaatste: hij illustreerde hiermee dat via Twitter een bedreiging wordt gedaan. En dat bericht kan profiteren van de vrijheid van meningsuiting. Al in 1994 oordeelde het Europees Hof voor de Rechten van de Mens dat een journalist niet aansprakelijk kan worden gehouden voor de uitingen van degene die hij interviewt, en die overwegingen zijn ook relevant in deze zaak (EHRM 23 september 1994, NJ 1995, 382, par. 35):

“The punishment of a journalist for assisting dissemination of statements made by others in an interview would seriously hamper the press contribution to discussion of matters of public interest and should not be envisaged unless there are particularly strong reasons.”

Dit illustreert waarom de censuurknop van demissionair minister Hirsch Ballin een slecht idee is. In het wetsvoorstel zou de eis van voorafgaande toetsing door de rechter-commissaris geschrapt worden. De minister merkt op dat het OM dan zelf zou moeten beoordelen of een bepaalde uiting kan profiteren van de vrijheid van meningsuiting. Maar, zoals blijkt uit deze affaire, is het OM daar niet de geschikte instantie voor. Laat de regering via deze website horen wat je van het wetsvoorstel vindt.

4. Eindelijk onderzoek internettaps. Goed voorbeeld doet goed volgen?

Het Ministerie van Justitie heeft aangekondigd dat ze het onderzoek over nut en noodzaak van het afluisteren van internet- en telefoonverkeer eind 2011 zal publiceren. Goed dat het Ministerie dat doet. Nu nog een serieus onderzoek over de noodzaak van het verplicht bewaren van verkeersgegevens.

Demissionair Minister van Justitie Hirsch Ballin heeft, mede dankzij inspanningen van Bits of Freedom, vorig jaar beloofd om een onderzoek in te stellen naar het toepassen van internet- en telefoontaps. Het onderzoeksrapport zal in het najaar van 2011 worden afgerond, zo blijkt nu. Het wordt daarop beschikbaar gesteld aan de Tweede Kamer. Hiermee zal hopelijk - eindelijk - kritisch worden gekeken naar het aftapbeleid in Nederland. Want waarom wordt er gemiddeld per dag in Nederland meer afgetapt dan in de Verenigde Staten per jaar?

Maar op een ander dossier is kritisch onderzoek nog belangrijker. Telefoontaps treffen jaarlijks duizenden mensen. De bewaarplicht treft miljoenen Nederlanders: namelijk iedereen met een telefoon- en internetverbinding. Hierdoor houdt de overheid van iedere Nederlander bij met wie die heeft gebeld, waar die is geweest, wie die heeft gemaild, etc. En er is nooit serieus onderzoek gedaan naar de noodzaak van die vergaande overheidsmaatregel. Tijd voor een grondig onderzoek.

5. Overheid verfoeit Apple (maar vergeet zichzelf)

Apple heeft in haar nieuwe gebruikersvoorwaarden de mogelijkheid opgenomen om locatiegegevens van haar klanten op te slaan en te verstrekken aan derden. De Nederlandse overheid laat nu onderzoeken of dit rechtmatig is. Een goede zet, maar schijnheilig.

Sinds Apple in juni van dit jaar haar gebruikersvoorwaarden aanpaste ligt het bedrijf onder vuur. Apple moest in de Verenigde Staten al opheldering geven over het opslaan van locatiegegevens die ter beschikking kunnen worden gesteld aan derden. In Nederland heeft de VVD Kamervragen gesteld aan demissionair Minister van der Hoeven (Economische Zaken). De bewindsvrouw heeft hier onlangs schriftelijk op geantwoord (PDF), dat ze de rechtmatigheid van de gegevensverwerking wil laten toetsen door het College Bescherming Persoonsgegevens (CBP). Dit vanwege het door haar onderkende belang van een juiste invulling van de Wet Bescherming Persoonsbeveiliging en het waarborgen van privacy.

In dit specifieke geval een goede zet. Maar de doorverwijzing naar het CBP komt in een geheel ander daglicht te staan, als we het track-record van de Nederlandse overheid erbij halen. Want het was de Nederlandse overheid die de Wet Bewaarplicht Telecommunicatiegegevens heeft ingevoerd, waardoor bel- en internetbedrijven de verkeers- én locatiegegevens van hun klanten 12 maanden moeten opslaan. Dit zonder ons de mogelijkheid te bieden om het opslaan van onze (locatie)gegevens te weigeren; iets wat Apple wel aanbiedt aan haar klanten via deze ‘opt-out’ mogelijkheid in haar privacybeleid. Bovendien was het diezelfde overheid die steeds weinig belang hechtte aan de voorafgaande kritiek op deze Wet bewaarplicht van – je raadt het al – het CBP.

Het is opvallend dat in het 'geval Apple' het CBP nu wel geschikt wordt bevonden om een doorslaggevend oordeel te vellen. Schijnheilig eigenlijk. Want de overheid hoort als geen ander te weten: als je niet blij bent met een bedrijf, zoals Apple, dan ga je naar een ander bedrijf. Overstappen naar een andere overheid is niet mogelijk. Voortaan zou de overheid net zo streng voor zichzelf moet zijn als voor Apple.

Bits of Freedom werd bij BNR Nieuwsradio geïnterviewd over de 'zaak Apple'. Het interview vind je op onze site. Lees meer over de kwestie bij de iPhoneclub.

archief/bits_of_freedom/nieuwsbrief/bof_15_08.txt · Laatst gewijzigd: 2017/09/11 21:08 door KapiteinG